Το 1986 η Εθνική Ανδρών συμμετείχε στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Ισπανίας και κέρδιζε τη 10η θέση, που τότε θεωρήθηκε επιτυχία, καθώς δεν είχε έρθει το… σωτήριο έτος 1987 ακόμη. Το μπάσκετ παιζόταν στη Θεσσαλονίκη, η Ελλάδα είχε κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ με Ανδρέα Παπανδρέου, δραχμή και σουβλάκι… τσάμπα, ενώ ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ δεν φανταζόταν, ότι τότε θα ήταν ο τελευταίος Σοβιετικός ηγέτης, έχοντας απέναντί του ηγέτες, όπως ο Ρόναλντ Ρίγκαν στις ΗΠΑ, η Μάργκαρετ Θάτσε στην Αγγλία, ο Φρανσουά Μιτεράν στη Γαλλία και πολλοί ακόμη σπουδαίοι ηγέτες της εποχής.
Σε μια εποχή, όπου για τους περισσότερους στο δυτικό κόσμο ήταν μια περίοδο… ανεμελιάς πέραν του Ψυχρού Πολέμου, που πλησίαζε στο τέλος του και εκφραζόταν κυρίως από πεπραγμένα, όπως η ταινία «Rocky 4», η Γιουγκοσλαβία, με τον Τίτο να έχει πεθάνει από το 1980, άρχισε να γίνεται «καζάνι που έβραζε». Η κόντρα ανάμεσα σε Παρτίζαν και Ερυθρό Αστέρα ήταν πάντοτε παρούσα και ήταν το 1986 η τελευταία χρονιά, όπου ένας εκ των δύο έλειψε από εγχώριο τελικό.
Απαραίτητη σημείωση, ότι δε μιλάμε για την Αδριατική Λίγκα, στους τελικούς της οποίας βρίσκεται η Παρτίζαν, ενώ συζητάμε για τους τελικούς του πρωταθλήματος Γιουγκοσλαβίας, τους τελικούς της Σερβίας/Μαυροβουνίου, όπως ήταν για μια σύντομη εποχή η χώρα, και πλέον της Σερβίας. Η τελευταία φορά, όπου και οι δύο «αιώνιοι» έλειψαν από τους τελικούς, είχε μάλιστα τη «σφραγίδα» δύο προπονητών, που αργότερα πέρασαν από τα μέρη μας, γράφοντας τη δική τους ιστορία.
Παβλίσεβιτς και Ντράζεν εναντίον Τζούροβιτς και Βράνκοβιτς… σημειώσατε «διπλό»
Όπως αναφέραμε, λοιπόν, ήταν το 1986 η τελευταία φορά, όπου Παρτίζαν και Ερυθρός Αστέρας έλειπαν από τελικό εγχωρίου πρωταθλήματος. Τα επόμενα 40 χρόνια, μέχρι το 2026, τουλάχιστον ένας από τους δύο βρέθηκε σε αυτό το σημείο και εκείνη την χρονιά, οι διεκδικητές του τίτλου δύο κροατικές ομάδες, η Τσιμπόνα και η Ζαντάρ. Ήταν, μάλιστα, η μοναδική φορά στην ιστορία, όπου δύο κροατικές ομάδες διεκδίκησαν τον τίτλο, με τις Σιμπένκα και Μπόσνα Σαράγεβο να έχουν βρεθεί στους τελικούς το 1983.
Το 1983, δε, οι προπονητές των δύο φιναλίστ ήταν οι Βλάντο Τζούροβιτς και Σβέτισλαβ Πέσιτς, με νικητή ο δεύτερο με 2-1 στους τελικούς, ενώ το 1986 ο άλλοτε προπονητής της ΑΕΚ, του Άρη, του Πανιωνίου και της Δάφνης βρήκε μπροστά του τον μετέπειτα «πράσινο» Ζέλικο Παβλίσεβιτς. Η Τσιμπόνα του Παβλίσεβιτς ήταν τότε πρώτη στην κανονική περίοδο του πρωταθλήματος, με ρεκόρ 21-1 σε 22 αγώνες, ενώ η Ζαντάρ ακολούθησε με 15-7, με την πρώτη να έχει κερδίσει στα δύο μεταξύ τους παιχνίδια σε εκείνη την φάση, και μάλιστα με το άκρως επιβλητικό 147-85 στην έδρα της.
Όλα έδειχναν φαβορί την ομάδα του Ζάγκρεμπ με τον Ντράζεν Πέτροβιτς στη σύνθεσή της, που νωρίτερα είχε αφήσει εκτός νυμφώνος και τους δύο «αιωνίους» της Σερβίας, με τη Ζαντάρ να έχει επικρατήσει των Μπόσνα και Γιουγκοπλάστικα, στο δρόμο για τους τελικούς. Η Τσιμπόνα έκανε το 1-0 στη σειρά των τελικών με 84-70 και η Ζαντάρ ισοφάρισε σε 1-1 με 84-73, για να γίνει ένας επικός τρίτος τελικός, όπου το σύνολο του Βλάντο Τζούροβιτς επικράτησε με 111-110 στη δεύτερη παράταση, με δύο τρίποντες «βόμβες» του Πέταρ Πόποβιτς, κορυφαίου σκόρερ της Ζαντάρ, να «κλειδώνει» τον τίτλο της, ενώ ο «γιος του διαβόλου» είχε αποβληθεί από την πρώτη παράταση με πέμπτο φάουλ.
[embedded content]
Κάπως έτσι, η ομάδα του μετέπειτα ήρωα του Παναθηναϊκού στο Παρίσι, Στόγιαν Βράνκοβιτς, πήρε ένα επικό πρωτάθλημα και «πλήγωσε» τον «Μότσαρτ», με αρκετές προσωπικότητες των δύο ομάδων να συνδέονται αργότερα με την Ελλάδα, όπως οι δύο προπονητές τους, ο «γίγαντας» Στόικο, αλλά και ο Πέτροβιτς, που ήταν έτοιμος να φορέσει τα «πράσινα» λίγο πριν από το δυστύχημα, που θα σόκαρε όλο τον κόσμο και θα «μαύριζε» τον μπασκετικό κόσμο.
Η Τσιμπόνα, πάντως, εκείνη την χρονιά είχε κατακτήσει το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα, με ηγέτη εννοείται τον Ντράζεν Πέτροβιτς, επικρατώντας τότε με 94-82 της Ζάλγκιρις του Άρβιντας Σαμπόνις, με τον Ντάνκο Τσβιετιτσάνιν πρώτο σκόρερ στους 24 πόντους να είναι καθοριστικός, ενώ ο ίδιος είχε επιχειρήσει να δώσει την νίκη και στον τελευταίο τελικό του γιουσκοσλαβικού πρωταθλήματος, όμως ο Πέταρ Πόποβιτς έγραψε την τελευταία σελίδα εκείνου του έπους.
[embedded content]
Γιουγκοπλάστικα και ύστερα… κυριαρχία «αιωνίων»
Στα επόμενα χρόνια μπορεί η Παρτίζαν και ο Ερυθρός Αστέρας να μην έλειψαν ξανά από εγχώριους τελικούς, βρίσκοντας αρχικά όμως μπροστά τους, την απίθανη Γιουγκοπλάστικα των τεσσάρων σερί τίτλων από το 1988 έως το 1991. Πρώτα είχε προηγηθεί μια «μάχη» μεταξύ της Παρτίζαν του Ντούσκο Βουγιόσεβιτς με τον Αστέρα του Βλάντο Τζούροβιτς, για να ακολουθήσει από τιο 1991 κι εντεύθεν μια κυριαρχία των «αιωνίων» του σερβικού μπάσκετ.
Με εξαίρεση τρία σερί πρωταθλήματα της Μπουντούτσνοστ από το 2000 έως το 2002, ο τίτλος της Παρτίζαν του Ζέλικο Ομπράντοβιτς το 1992 έκανε την αρχή για 17 πρωταθλήματα της ομάδας στο μέλλον, είτε στη YUBA League είτε στο σερβικό πρωτάθλημα, φτάνοντας στο σύνολο στα 22 εγχώρια πρωταθλήματα, ενώ ο Ερυθρός Αστέρας πήρε έκτοτε 11 πρωταθλήματα, εκ των οποίων τα εννέα ήταν σερί, μέχρι την περσινή κατάκτηση της Παρτίζαν, μετρώντας πια 24 πρωταθλήματα στο σύνολο.
[embedded content]
Κάπως έτσι, ήρθε και η στιγμή όπου το σερβικό πρωτάθλημα μετρά ένα διαφορετικό κάτοχο και μένει να φανεί το πόσα χρόνια, πια, θα κάνουμε να ξαναδούμε ένα ζευγάρι, χωρίς την παρουσία των «αιωνίων»…